Việc sử dụng lao động từ các nước thứ ba hiện nay đã trở thành một phần trong hoạt động của nhiều doanh nghiệp tại Hungary. Tuy nhiên, đây là lĩnh vực được quản lý rất chặt chẽ và chi tiết, trong đó việc lựa chọn sai loại giấy phép hoặc xác định mức lương không chính xác có thể dễ dàng dẫn đến việc bị từ chối hồ sơ.
Công ty Luật chúng tôi chuyên hỗ trợ các doanh nghiệp trong các trường hợp:
- có nhu cầu tuyển dụng lao động từ nước thứ ba, hoặc
- muốn hợp thức hóa, sửa đổi hoặc gia hạn tình trạng pháp lý của người lao động nước ngoài đang làm việc tại doanh nghiệp.
Trong mọi trường hợp, chúng tôi luôn bắt đầu bằng một buổi tư vấn sơ bộ để đánh giá tình hình doanh nghiệp, vị trí công việc cần tuyển, tình trạng pháp lý của ứng viên và các loại giấy phép có thể áp dụng.
Khung pháp lý – doanh nghiệp cần lưu ý điều gì?
Thông thường, đối với việc tuyển dụng lao động từ nước thứ ba (ngoài EU), sẽ áp dụng:
- giấy phép cư trú vì mục đích lao động, hoặc
- một loại giấy phép lao động đặc thù tương ứng.
Vấn đề cốt lõi mà doanh nghiệp cần xem xét là:
- tình trạng pháp lý của ứng viên khi đến hoặc đang cư trú tại Hungary;
- loại giấy phép lao động phù hợp với vị trí công việc;
- liệu giấy phép có cho phép thực hiện công việc dự kiến hay không (vị trí, mức lương, địa điểm làm việc, người sử dụng lao động);
- doanh nghiệp có đáp ứng các yêu cầu về báo cáo nhu cầu lao động và mức lương tối thiểu hay không.
Với những thay đổi trong luật di trú năm 2024, việc doanh nghiệp cập nhật và áp dụng đúng quy định hiện hành là đặc biệt quan trọng, thay vì dựa trên thói quen hoặc cách làm trước đây.
Các loại giấy phép lao động – lao động phổ thông và lao động trí thức
Trong thực tiễn, có thể phân biệt rõ giữa giấy phép dành cho lao động phổ thông (blue-collar – lao động tay chân, lao động có kỹ năng hoặc không có kỹ năng) và giấy phép dành cho lao động trí thức (white-collar – yêu cầu bằng cấp hoặc trình độ chuyên môn cao).
Giấy phép lao động phổ thông (Blue-collar work permits)
Các loại giấy phép này thường áp dụng cho các công việc mang tính chất lao động chân tay hoặc lao động có tay nghề, bao gồm sản xuất, logistics, nông nghiệp và các ngành dịch vụ.
- Giấy phép cư trú vì mục đích lao động (Residence permit for employment purposes)
Đây là mô hình lao động truyền thống, trong đó người nước ngoài làm việc cho một người sử dụng lao động cụ thể tại Hungary trong một vị trí công việc xác định. Quyền cư trú và quyền lao động được tích hợp trong cùng một loại giấy phép.
- Giấy phép cư trú cho lao động khách (Guest worker residence permit)
Thường áp dụng đối với công dân nước thứ ba được tuyển dụng thông qua các công ty cung ứng lao động có giấy phép. Về bản chất, loại giấy phép này có cơ chế quản lý tương tự như giấy phép cư trú lao động.
- Thẻ quốc gia (National Card)
Đây là loại giấy phép lao động không yêu cầu bằng cấp, áp dụng theo quốc tịch, dành cho công dân của các nước: Bosnia và Herzegovina; Bắc Macedonia; Belarus; Moldova; Montenegro; Liên bang Nga; Serbia; hoặc Ukraine.
Giấy phép lao động trí thức (White-collar – yêu cầu bằng cấp)
Đây là các vị trí công việc yêu cầu bằng đại học, kinh nghiệm chuyên môn và thường đi kèm mức lương cao hơn.
- Thẻ Xanh EU (EU Blue Card)
Đây là giấy phép theo quy định của Liên minh Châu Âu dành cho lao động có trình độ cao. Pháp luật yêu cầu mức lương tối thiểu gross 1.001.048 HUF (mức này có thể thay đổi theo quy định hiện hành), cùng với bằng đại học phù hợp, hoặc đối với lĩnh vực IT có thể thay thế bằng 3 năm kinh nghiệm liên quan.
- Thẻ Hungary (Hungarian Card)
Đây cũng là một loại giấy phép lao động dành cho lao động có bằng cấp.
Đặc điểm của loại giấy phép này là:
- chấp nhận bằng cấp nước ngoài,
- chỉ áp dụng cho một số nhóm ngành nghề nhất định có liên quan đến trình độ đào tạo.
Do đó, đối với Thẻ Hungary, các yếu tố quan trọng cần xem xét bao gồm:
- chuyên ngành đào tạo cụ thể của ứng viên,
- quốc gia cấp bằng,
- mức độ phù hợp thực tế giữa công việc được tuyển dụng và bằng cấp của ứng viên.
Giấy phép lao động đặc biệt: cư trú theo diện ICT và đầu tư
Bên cạnh các loại giấy phép lao động phổ thông (blue-collar) và lao động trí thức (white-collar), Công ty Luật chúng tôi cũng hỗ trợ các chương trình lao động đặc thù, bao gồm:
- Giấy phép ICT (chuyển giao nội bộ doanh nghiệp – Intra-company transfer)
- Giấy phép cư trú vì mục đích đầu tư (Residence permit for investment purposes)
Vai trò của cơ quan có thẩm quyền: cơ quan lao động và nhu cầu lao động
Trong các thủ tục giấy phép lao động, không chỉ cơ quan di trú là đơn vị ra quyết định.
Một chủ thể quan trọng là cơ quan chuyên trách – Cơ quan Lao động (Employment Department), đơn vị có nhiệm vụ:
- phê duyệt hoặc từ chối cấp phép lao động;
- kiểm tra việc tuân thủ pháp luật về vị trí công việc, mức lương và điều kiện làm việc;
- rà soát xem mức lương khai báo, thời gian làm việc, mã FEOR và các dữ liệu liên quan có phù hợp với quy định chi tiết hay không.
Đối với giấy phép lao động, đặc biệt quan trọng là:
- việc khai báo nhu cầu lao động phải chính xác;
- mức lương phải đáp ứng mức tối thiểu theo luật, theo ngành nghề và theo yêu cầu cụ thể của từng loại giấy phép;
- mô hình tuyển dụng (vị trí, địa điểm làm việc, người sử dụng lao động) phải phù hợp với thực tiễn áp dụng của cơ quan có thẩm quyền.
Kinh nghiệm cho thấy nhiều hồ sơ không bị từ chối ở “vòng di trú” mà bị bác ngay tại cơ quan lao động, thường do các lý do như:
- mức lương không phù hợp hoặc quá thấp;
- khai báo nhu cầu lao động không chính xác;
- cấu trúc hồ sơ “sáng tạo” nhưng không phù hợp với thực tiễn tuyển dụng.
Vì vậy, Công ty Luật chúng tôi đặc biệt chú trọng đến việc xác định nhu cầu lao động và mức lương ngay từ giai đoạn chuẩn bị hồ sơ, đảm bảo tài liệu được xây dựng theo cách có thể bảo vệ được trước cơ quan có thẩm quyền.
Chúng tôi hỗ trợ doanh nghiệp như thế nào?
- Thẩm định pháp lý (legal due diligence) đối với phương án tuyển dụng dự kiến
- Lựa chọn đúng loại giấy phép lao động (blue-collar / white-collar)
- Xác định nhu cầu lao động và mức lương phù hợp theo quy định pháp luật
- Kiểm tra và chuẩn bị hồ sơ của doanh nghiệp và người lao động
- Soạn thảo và hoàn thiện toàn bộ hồ sơ xin giấy phép lao động
- Đại diện làm việc với cơ quan di trú và cơ quan lao động
- Đại diện pháp lý trong trường hợp thiếu hồ sơ, bị từ chối hoặc khiếu nại
- Hỗ trợ pháp lý liên tục trong các trường hợp gia hạn, thay đổi tình trạng cư trú và mở rộng tuyển dụng lao động nước ngoài
Quy trình hợp tác của chúng tôi như thế nào?
Tư vấn sơ bộ
Chúng tôi trao đổi về:
- lĩnh vực hoạt động của doanh nghiệp,
- các vị trí công việc cần tuyển,
- quốc tịch và tình trạng pháp lý hiện tại của người lao động,
- các loại giấy phép có thể áp dụng và các rủi ro thực tế.
- Xây dựng chiến lược và kế hoạch
Chúng tôi xác định:
- mô hình phù hợp: blue-collar hay white-collar,
- mức lương, chức danh, thời gian làm việc và điều kiện cần thiết để chuẩn bị hồ sơ,
- thời điểm nộp hồ sơ phù hợp.
Chuẩn bị hồ sơ
Chúng tôi soạn thảo hoặc rà soát:
- tờ khai nhu cầu lao động,
- hợp đồng lao động đảm bảo phù hợp cả với yêu cầu của luật di trú,
- tài liệu cá nhân của người lao động (giấy tờ, bằng cấp, chứng chỉ),
- các phụ lục và văn bản kèm theo hồ sơ.
Nộp hồ sơ và quy trình làm việc với cơ quan có thẩm quyền
- chúng tôi chuẩn bị và nộp hồ sơ,
- làm việc với cơ quan di trú và cơ quan lao động,
- xử lý các yêu cầu bổ sung,
- đưa ra ý kiến pháp lý và giải trình khi cần thiết.
Quyết định và theo dõi sau đó
- giải thích nội dung giấy phép (địa điểm làm việc, thời hạn và điều kiện làm việc),
- lưu ý các nghĩa vụ báo cáo bổ sung,
- trong hợp tác dài hạn, theo dõi thời hạn giấy phép và chuẩn bị gia hạn kịp thời.
Những sai lầm phổ biến mà chúng tôi giúp phòng tránh
- Lựa chọn loại giấy phép không phù hợp với thực tiễn tuyển dụng
- Xác định mức lương không đúng, dẫn đến việc bị Cơ quan Lao động từ chối hồ sơ
- Khai báo nhu cầu lao động không đầy đủ hoặc thiếu chính xác
- Sử dụng sai mã FEOR hoặc mô tả công việc không chính xác
- Nộp hồ sơ vội vàng mà không có đánh giá pháp lý trước đó
- Không gia hạn kịp thời, hoặc để người lao động làm việc khi giấy phép đã hết hạn
Yêu cầu tư vấn doanh nghiệp
Nếu doanh nghiệp đang sử dụng lao động từ nước thứ ba hoặc dự định tuyển dụng trong thời gian tới, việc trao đổi các vấn đề pháp lý di trú ngay từ giai đoạn lập kế hoạch là rất cần thiết.
Trong buổi tư vấn:
- chúng tôi sẽ tư vấn một cách trung thực loại giấy phép phù hợp,
- đánh giá tính hợp pháp và khả thi của nhu cầu lao động cũng như mức lương dự kiến,
- và cùng xây dựng giải pháp phù hợp với từng doanh nghiệp.
